ЖУМАДАН ҚОЛГАН ОДАМ (Бидъат тарихидан бир лавҳа) Бу сизга бир ҳикоя: Чорак аср муқаддам Ўсал ётар эди чол, Сўнар эди мисли шам. Узоқ-яқин қариндош Атрофида бўлиб жам Видо айтар эдилар Қадлар эгик, кўзлар нам. Кеча соппа-соғ эди, Эй, воҳ, қисмат экан-да, Ажал бўғиб турибди Оғзи ошга етганда. Фалак иродаси шу, Не қилсин шўрлик банда, Азал тақдир буйруғи Баробар ҳаммага ҳам. Ҳа, ўлмоқ бор муҳаққақ Ҳар кимсанинг бошида, Лекин ўлмоқ савоб-ку, Пайғамбарнинг ёшида. Яна эрта жума кун Тургай меҳроб қошида, Яхши кундан буюрди, Мўмин эди ва ҳотам. Кампир тахмонни очди, Кафанликни олдилар. Эркакларга тўн, белбоғ Ахтаришиб қолдилар. Катта уй ўртасига Ўликка жой солдилар. Ҳовлию эшик олди Супурилди зап шинам. Қори почча келдилар Дарбозадан йўталиб. Ювғучи ҳозир бўлди Бўйрасини кўтариб. Амма самовар қўйди Тарашани тутатиб. Тонгдан тумонат келса Шошиб қолмаслик — шу ғам. Қазнокдан чиқарилди Маъраканинг уни ҳам, Тугиб қўйилди тайёр Домланинг тугуни ҳам. Белгиланди ҳаттоки Йигирманинг куни ҳам, Ҳамма нарса бадастир, Фақат битта ўлик кам. «Пуховой» рўмол билан Хола боғлади белин, Хабарлашга бошлади Ҳар кимўз уруғ — элин. Жанжаллашиб ҳам олди Ўртада икки келин, Алам ўтган ҳиқиллаб Йиғлар эди: «Вой, додам!» Ҳеч кимсанинг иши йўқ Дардга мубтало билан. Қизлар сандиқ билан банд, Кампирлар дуо билан. Бир вақт тунни уйғотиб Чинқириқ садо билан Чироқлари пирпираб Келиб қолди «Тез ёрдам». Ҳамма суюниб кетди, Деб ўйларсиз, бор бўлинг! Ён қўшни Жаннат биби Докторнинг тўсди йўлин, Тўнғич қиз доно бўлиб, Тутди ҳамшира қўлин: «Игна санчиб қийнаманг, Тайёр ётибди отам. У доим оз оғриғу Осон ўлим тиларди. Бобомдек олтмиш учда Ўлишини биларди. Айниқса жума кунни Кўп илтижо қиларди, Муроди ҳосил бўлди, Оёқ чўзсин хотиржам». Доктор қулоқ солмади, Бўш келмади ҳамшира, Бўш келмади, ноль учга Хабар қилган набира. Липиллаб турган у шам Шу тун бўлмади тийра, Ўсал кўзини очди, Жумадан қолди мотам. Эрталаб икки ўғил Ишга кетди сўппайиб, Девор тагида тобут Қолаберди дўппайиб, Юрганча юраберди Икки келин хурпайиб. Жанжалнинг боисини Икков ҳам айтмас, дам-дам. Яна кўп жума ўтди, Ой-йиллар ўтди қатор, Саксон саккизга борди Ўлдига чиққан бемор. Ҳар ёшига бир таноб Боғ ўстирди мевазор. Юзни мўлжаллаб турар Жумадан қолган одам. Набиралар сони ҳам Юзга борди, чамаси, Ҳар жума чол уйида Йиғилади ҳаммаси. Келар докторни қувган Хонадоннинг аммаси, Кулиб-кулиб эслашар, Ҳар жума бўлар байрам. Мана, яшаб юрипти, Умри экан зиёда. Уни ўлди деганлар Кўплари йўқ дунёда. Жаннат биби жаннатга Кетди бултур жавзода, Қорини ўн йил бурун Олиб кетган зотилжам. Бақар йили тупроққа Қўйган гўрков дўстини, Чол ўзи тўғраб берган Йил ошининг гўштини. Қадрдондан ёдгор деб Ўз қабрининг устини Гул қилиб, тиклаб қўйган Кичкина сағана ҳам. Чол айтар, олтмиш уч не, Саксон саккиз нимадир, Умр гўё дарёдан Сузиб ўтган кемадир. У соҳилга етмоқ бор Пайшанбадир, жумадир, Лекин жадаллаштириш Бунда не керак, бўтам? Шошманглар, у дунёни Кўрдим, унча ёқмади, Равзаи Фирдавс ичра Оби кавсар оқмади. Кампирим дуруст экан, Ҳурлар менга боқмади. Аразладим, қайтвордим Тўғри келмади Эрам. Болаларим, сўнгги гап: «Ётиб қолсанг, ёт куймас, Бир-бировни авайланг, Ўлган билан ер тўймас. Энди сиз ўлтиринглар, Мен ҳавода бир нафас...» Деру ўрнидан туриб Боғ сари қўяр қадам.